Werknemersorganisaties doen aanbevelingen over WIA-uitvoering en wachtlijsten

19 januari 2026

De VCP roept, samen met FNV en CNV, de Tweede Kamer op om problemen in de uitvoering met de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) snel op te lossen. Over een aantal zaken als de kwaliteit van de uitvoering en de wachtlijsten bij de sociaal-medische beoordelingen doen ze aanbevelingen. Woensdag 21 januari staat de WIA-problematiek op de agenda van de Kamer.

De werknemersorganisaties VCP, FNV en CNV worden geconfronteerd met schrijnende verhalen van leden als gevolg van de gemaakte fouten en lange wachttijden. De gevolgen voor arbeidsongeschikte werknemers zijn enorm, terwijl mensen moeten kunnen vertrouwen op de juistheid van beslissingen. Het is duidelijk dat er op zeer korte termijn oplossingen nodig zijn. VCP, FNV en CNV onderschrijven de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer. De werknemersorganisaties roepen op problemen in de uitvoering snel aan te pakken en doen een aantal aanbevelingen.

Aanbevelingen

Eén van de aanbevelingen is dat een uitkeringsgerechtigde de juistheid van de uitkering moet kunnen controleren. De werknemersorganisaties pleiten hier al langer voor. In dat kader is laagdrempelig contact met het UWV belangrijk om vragen te stellen en kanttekeningen te plaatsen. De werknemersorganisaties roepen op hen actief te betrekken bij de uitwerking van deze aanbeveling.
De compensatieregeling heeft de voorkeur vanwege het voorkomen van keteneffecten en dient het uitgangspunt te zijn bij de WIA-herstelactie. VCP, FNV en CNV roepen op hier zo snel mogelijk definitief uitsluitsel over te geven en daadwerkelijk over te gaan tot compensatie. Ook adviseren de werknemersorganisaties om de compensatieregeling te verlengen met het jaar 2025. Er moet worden voorkomen dat herstelacties met verschillende voorwaarden naast elkaar gaan lopen vanwege het uitblijven van een tijdige beslissing.
Er zijn vergaande ingrepen noodzakelijk om het tekort aan sociaal-medisch beoordelingen terug te dringen. Sociale partners zijn daarom met SZW en UWV in gesprek over mogelijke maatregelen die op draagvlak kunnen rekenen om het tekort aan verzekeringsartsen verder terug te dringen en hebben hierover de brief ‘Mismatch sociaal medisch beoordelen’ (pdf). VCP, FNV en CNV steunen dat SZW en UWV aan de slag gaan met taakdelegatie en taakherschikking. En dat er wordt gekeken naar het proces van herbeoordelingen. Wel zijn er waarborgen nodig voor werknemers om draagvlak te behouden en deze maatregelen te laten slagen. Het is dan ook verstandig om sociale partners actief te betrekken bij de verdere uitwerking.
De maatregel die wordt uitgewerkt om dwangsommen buiten werking te stellen, kan niet op steun rekenen. Dit is het enige middel dat een burger nog heeft om de overheid tot handelen aan te zetten.

Er blijken fouten te zijn gemaakt bij mensen met een ZW-uitkering of WAZO-uitkering. UWV herstelt nu alleen lopende uitkeringen en uitkeringen die minder dan zes maanden geleden zijn gestopt. Ook voor deze groep mag geen sprake zijn van terugvordering. De fouten zijn door UWV gemaakt, terwijl betrokkenen hun inkomsten correct hebben doorgegeven. Het gaat om zieke mensen en mensen met zwangerschaps- en bevallingsverlof; van hen kan niet worden verwacht dat zij hun uitkering controleren. Als UWV een fout maakt, moet die worden hersteld zonder terugvordering. De vakcentrales vragen de Kamer om de minister hierop aan te spreken.

Actieve betrokkenheid

VCP, FNV en CNV vragen om hen actief te betrekken bij de uitwerking van bovengenoemde aanbeveling. Verder is het van belang dat er duidelijke informatie wordt verstrekt over de uitwerking en voortgang ervan, zodat betrokkenen en stakeholders hiervan op de hoogte blijven en UWV en SZW hierop kunnen (blijven) bevragen. Hier is ook een rol weggelegd voor de vaste Kamercommissie SZW.