SER adviseert: versterk de positie van werkende mantelzorger

19 februari 2026

Voer acht weken betaald mantelzorgverlof in, zorg voor toegankelijke informatie en onafhankelijke mantelzorgondersteuning en versterk het aanbod van respijtzorg. Dat schrijft de Sociaal-Economische Raad (SER) in haar advies aan het nieuwe kabinet. Dit is slechts een greep uit de vele aanbevelingen die de SER doet om de positie van werkende mantelzorgers te versterken. “Veel werkende mantelzorgers hebben te maken met aanzienlijke uitdagingen. Het is positief dat er nu een SER-advies ligt. Het is belangrijk dat de samenleving, overheid en werkgevers de nodige stappen zetten om hen te ondersteunen”, zegt Sacha Heemskerk beleidsmedewerker bij de VCP.

Voorkom overbelasting en uitval door mantelzorg

Ongeveer vijf miljoen mensen zorgen voor een naaste met fysieke of mentale gezondheidsproblemen en verlenen daarmee mantelzorg. Zo’n twee miljoen mensen doen dat naast een betaalde baan. Voor een groeiende groep mensen leidt de combinatie van werk en mantelzorg tot overbelasting, met het risico op uitval. Mantelzorgondersteuning is versnipperd en voldoet niet aan de behoefte. Dit bleek ook uit een enquête uit 2024 van de VCP onder de achterban.

Heemskerk: “In het advies is daarom gekozen voor een breed pallet aan maatregelen, gericht op zowel de overheid als werkgevers. Zoals een bewustwordingscampagne, gelijkgericht ondersteuningsaanbod vanuit gemeenten, verminderen van regeldruk, het bespreekbaar maken op de werkvloer en meer maatwerk. En ook steviger inzetten op preventie en als ventiel betaald mantelzorgverlof van acht weken als de druk te hoog wordt. Een goede verlofregeling draagt bij aan het mogelijk maken van de combinatie werk en mantelzorg en voorkomt verzuim en uitval.”

Keuzevrijheid moet voorop staan

In de praktijk zien we dat het mensen vaak overkomt dat zij mantelzorg verrichten. Of dat zij zich gedwongen voelen door de omstandigheden, in plaats van dat het een bewuste keuze is. En dat terwijl keuzevrijheid en het hebben van regie juist zo belangrijk is, zowel voor de mantelzorger als de zorgbehoevende. Een passend ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers en de beschikbaarheid van professionele zorgmedewerkers bevorderen keuzevrijheid, maar ook het delen van mantelzorgtaken en het kunnen aangeven van grenzen. In het SER-advies wordt benadrukt dat mantelzorgers en zorgprofessionals verschillende rollen, taken en verantwoordelijkheden hebben en niet inwisselbaar zijn, maar dat samenwerking van belang is.

Investeer in zorgprofessionals, dring uitstroom terug

Ook benadrukt de SER dat de vraag naar mantelzorg naast demografische ontwikkelingen ook wordt bepaald door het aanbod in de professionele zorg en het overheidsbeleid in het zorgdomein. Het beperken van personeelstekorten in de zorg moet de hoogste prioriteit hebben. Het verloop is immers groot. Zo’n 150.000 mensen verlaten per jaar de zorgsector, waaronder zo’n 70.000 relatief jonge professionals binnen enkele jaren nadat zij hun opleiding hebben afgerond. “En dat terwijl zorgprofessionals zo hard nodig zijn. Dat vraagt om investeringen in de zorgprofessional om ze te behouden én te motiveren aan de slag te gaan in de zorg”, zegt Heemskerk. De SER pleit voor concrete en meetbare doelen om de uitstroom van zorgprofessionals terug te dringen.